Aptomat là gì?

11:04 - 22/06/2018

Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta sẽ ít nhất một lần được nghe tới cụm từ Aptomat nhưng không phải tất cả mọi người đều hiểu rõ về thiết bị điện này và tại sao nó lại có tên gọi như vậy. Vậy Aptomat là gì?

Tham khảo thêm về ống luồn dây điện Thịnh Phát

Ống thép luồn dây điện EMT là gì? Mua ở đâu?
Ống thép luồn dây điện IMC trong thi công cơ điện
Mua ống thép luồn dây điện ở Hà Nội chất lượng, giá rẻ?
6 Phụ kiện quan trọng của ống thép luồn dây điện EMT
9 loại phụ kiện quan trọng nhất của ống luồn dây điện IMC

Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta sẽ ít nhất một lần được nghe tới cụm từ Aptomat nhưng không phải tất cả mọi người đều hiểu rõ về thiết bị điện này và tại sao nó lại có tên gọi như vậy. Vậy Aptomat là gì?

Tham khảo thêm về ống luồn dây điện Thịnh Phát

1. Khái niệm về aptomat

aptomat

Aptomat được hiểu như là một loại khí cụ điện hoặc cầu dao tự động ngắt các mạch điện nhằm bảo vệ hệ thống hay các thiết bị điện khi phát hiện sự cố trong hệ thống điện, tránh các trường hợp như ngắn mạch, sụt áp, quá tải,..

Trong nhiều trường hợp, người ta sẽ thực hiện việc đóng mạch bằng tay các mạch điện làm việc ở chế độ bình thường để giúp bảo vệ các thiết bị điện.

Tên gọi Aptomat chính là một từ có nguồn gốc từ tiếng Nga. Trong tiếng Anh, thiết bị này có tên gọi là Circuit Bkeaker (viết tắt là CB).

2. Cấu tạo của Aptomat

Do có nhiều loại aptomat với nhiều chức năng bảo vệ khác nhau nên cấu tạo của aptomat cũng rất đa dạng. Tuy nhiên, cấu tạo thông thường của một aptomat bao gồm các bộ phận chính sau:

cấu tạo của một aptomat

2.1. Tiếp điểm

Một aptomat thường sẽ được thiết kế có hai cấp tiếp điểm là tiếp điểm chính và hồ quang điện, ở một số loại aptomat sẽ có ba cấp tiếp điểm là tiếp điểm chính, tiếp điểm phụ và hồ quang.

Nguyên tắc đóng ngắt của tiếp điểm như sau:

- Khi mạch bị đóng, tiếp điểm hồ quang sẽ đóng trước sau đó là đến tiếp điểm phụ rồi cuối cùng là tiếp điểm chính bị đóng.

- Trường hợp cắt mạch thì tiếp điểm chính mở trước, tiếp theo là tiếp điểm phụ và cuối cùng là tiếp điểm hồ quang.

- Hồ quang chỉ cháy trên tiếp điểm hồ quang nên có thể bảo vệ được tiếp điểm chính để dẫn điện. Tiếp điểm phụ có chức năng tránh cháy lan làm hư hại tiếp điểm chính.

Tham khảo thêm: Điện 3 pha là gì tại https://thinhphatict.com/dien-3-pha-la-gi

2.2. Hộp dập hồ quang

Có hai kiểu thiết bị dập hồ quang là hộp dập hồ quang kiểu nửa kín và hộp dập hồ quang kiểu hở. Hai kiểu hộp hồ quang này thường được sử dụng song song trong aptomat để aptomat dập được hồ quang trong tất cả các chế độ làm việc của lưới điện.

aptomat

- Kiểu hộp dập hồ quang nửa kín có dòng điện giới hạn cắt không quá 50KA, được đặt trong vỏ kín của aptomat và có lỗ thoát khí.

- Kiểu hộp dập hồ quang hở được dùng khi giới hạn dòng điện cắt lớn hơn 50KA hoặc điện áp lớn 1000V.

Thông thường, trong buồng dập hồ quang sẽ được thiết kế những tấm thép xếp thành lưới ngăn để phân chia hồ quang thành nhiều đoạn ngắn thuận lợi cho việc dập tắt hồ quang.

2.3. Cơ cấu truyền động cắt aptomat

Truyền động cắt thường có hai cách: Bằng tay và bằng cơ điện (điện từ hoặc động cơ điện).

- Điều khiển bằng tay được thực hiện với các aptomat có dòng điện định mức không lớn hơn 600A.

- Điều khiển bằng điện từ (nam châm điện) thì được ứng dụng ở các aptomat có dòng điện lớn hơn (có thể đến 1000A).

Để tăng lực điều khiển bằng tay người ta dùng một tay dài phụ theo nguyên lý đòn bẩy hoặc điều khiển bằng động cơ điện hoặc bằng khí nén.

2.4. Móc bảo vệ

Để aptomat có thể tự động cắt thì cần có móc bảo vệ. Bộ phận này sẽ thực hiện chức năng của mình khi mạch điện xảy ra sự cố quá tải dòng điện, ngắn mạch hoặc sụt áp.

Có nhiều kiểu móc bảo vệ:

- Móc bảo vệ dòng cực đại để bảo vệ thiết bị điện khỏi bị quá tải. Hệ thống điện tử và rơ le nhiệt được tận dụng làm móc  bảo vệ và đặt bên trong aptomat, sử dụng được với dòng điện định mức đến 600A.

+ Móc bảo vệ kiểu rơ le nhiệt có kết cấu đơn giản bao gồm phẩn tử nung nóng mắc nối tiếp với mạch chính, tấm kim loại (bi – metal) giãn nở nhả móc ngắt tiếp điểm khi dòng điện qua thiết bị lớn.

 + Móc bảo vệ thấp áp là loại có cuộn hút mắc song song với mạch điện chính, khi điện áp thấp lực hút của cuộn hút giảm yếu hơn lực lò xo 3, móc 4 bị kéo lên, lò xo 6 kéo tiếp điểm aptomat ra.

- Móc bảo vệ sụt áp/ bảo vệ điện áp thấp là loại có cuộn dây mắc song song với mạch điện chính, cuộn dây này được quấn ít vòng với dây tiết diện nhỏ chịu điện áp nguồn.

Ngoài ra, một số bộ phận thường có của một aptomat đó là:

- Cần gạt : Dùng để đóng cắt aptomat bằng tay.

- Cuộn dây: Dùng để cắt nhanh aptomat khi có ngắn mạch.

- Thanh lưỡng kim: Là bộ phận bảo vệ quá nhiệt của aptomat

áp tô mát

3. Nguyên lý hoạt động

3.1. Nguyên lý bảo vệ cắt nhanh

Khi trường hợp ngắn mạch xảy ra, dòng điện lớn chạy qua cuộn dây tạo ra từ trường lớn gây ra lực hút mạch từ động di chuyển về phía mạch từ cố định, búa gõ sẽ gõ lên tiếp điểm động làm cho tiếp điểm mở ra, thời gian mở tiếp điểm khi có ngắn mạch diễn ra trong khoảng 0.5ms.

3.2. Nguyên lý bảo vệ quá nhiệt

Khi dòng điện bị quá tải liên tục, thanh lưỡng kim có một phần mang dòng điện, khi dòng điện tăng cao sẽ làm cho thanh lưỡng kim ấn vào chốt cắt và làm cho aptomat cắt ra, dòng quá tải được loại trừ.

Ngoài ra, người dùng có thể thực hiện thao tác đóng cắt mạch điện bằng cách gạt cần on/off của aptomat để đóng/ cắt mạch điện.

4. Phân loại aptomat

Có nhiều cách phân loại aptomat nhưng thường thì người ta sẽ dựa vào chức năng, công dụng bảo vệ của aptomat mà chia ra thành các loại như:

- Loại aptomat có chức năng bảo vệ dòng: Aptomat chống quá tải, chống ngắn mạch: MCB, MCCB,..

- Loại aptomat bảo vệ điện áp: Aptomat bảo vệ khi điện áp không ổn định hoặc sụt áp: ELCB, RCBO,..

- Loại aptomat vừa có chức năng bảo vệ dòng, vừa có chức năng bảo vệ điện áp: RCCB,..

Xem thêm: RCBO là gì

5. Lựa chọn aptomat dựa trên những tiêu chí nào?

Khi lựa chọn aptomat người dùng cần căn cứ vào các tiêu chí như: Dòng điện tính toán đi trong mạch, dòng điện quá tải, tính thao tác có chọn lọc.

ống luồn dây điện bằng thép

Theo đó, khi lựa chọn và lắp đặt aptomat cần phải tính toán phụ tải và chọn aptomat phù hợp với tải để lắp đặt. Aptomat phù hợp sẽ phải thỏa mãn các tiêu chí như:

- Trị số dòng điện định mức chạy qua aptomat phải là chế độ làm việc dài hạn.

- Aptomat phải ngắt được trị số dòng điện ngắn mạch lớn (vài chục kA) và sau khi ngắt dòng điện ngắn mạch thì aptomat vẫn có thể làm việc tốt ở trị số dòng điện định mức.

- Aptomat phải có thời gian cắt bé để nâng tính ổn định nhiệt và điện động của các thiết bị điện, hạn chế hư hỏng do dòng điện ngắn mạch gây ra.

Như vậy, với những thông tin trên hy vọng sẽ cung cấp cho quý khách những kiến thức cơ bản về aptomat.

Và, để bảo vệ an toàn cho hệ thống dây điện giúp cho dòng điện hoạt động ổn định cần sử dụng thêm ống bọc dây điện.

Ống thép luồn dây điện Thịnh Phát được sản xuất dựa theo tiêu chuẩn hiện đại nhất của Mỹ và Nhật Bản có chất lượng tốt và giá thành luôn luôn phải chăng.

Để đặt mua ống luồn dây chính hãng, vui lòng liên hệ theo số hotline: 0902 103 586- 0904 511 158

Hoặc truy cập vào website: https://thinhphatict.com/

Email: info@thinhphatict.com/